سکته مغزی دو نوع دارد: نوع اول مربوط به اختلالات گردش خون شامل شریان مغزی است که توسط لخته خون مسدود شده است (آمبولی ، ترومبوز). نوع دوم خونریزی های مغزی است که به دلیل پارگی رگ ، باعث ایجاد هماتوم(توده خون) در مغز می شود. بنابراین مهمترین عوامل خطر سکته مغزی به رگهای خونی مربوط می شود. آیا راهی برای جلوگیری از سکته مغزی وجود دارد؟ بله!
عوامل اصلی خطر سکته مغزی عبارتند از:
- سن
- فشار خون بالا
- سیگار کشیدن
- دیابت
- افزایش چربی خون و کلسترول
- ورزش نکردن
- رژیم غذایی ناسالم (به عنوان مثال مصرف بیش از حد الکل)
اقدامات پیشگیرانه حتی در صورت بروز سکته مغزی می تواند تأثیر زیادی در بسیاری از عوامل ذکر شده در بالا داشته باشد. این عوامل مسئول حدود ۷۰-۸۰٪ از سکته های مغزی هستند. متاسفانه راهی برای کنترل سن وجود ندارد. با این حال ، در نظر داشتن این موارد و بررسی منظم آنها می تواند خطر سکته مغزی را به طرز چشمگیری کاهش دهد.
علائم هشدار دهنده سکته مغزی
- ضعف ناگهانی ، لختی یا اختلال حسی در یک طرف بدن (صورت ، بازو ، پا)
- نابینایی ناگهانی (اغلب فقط در یک چشم یا در یک جهت)
- اختلال در گفتار و مشکلات درک گفتار
- سرگیجه شدید همراه با ناتوانی در راه رفتن
- سردردهای ناگهانی ، غیرمعمول و شدید
پزشک چه چیزهایی را بررسی می کند؟
تمرکز اصلی بر روی علائم فعلی بیمار ، شروع و پیشرفت آنها خواهد بود. از بیمار در مورد هرگونه بیماری زمینه ای و سوابق پزشکی سوال می شود. آیا سابقه بیماری های قلبی عروقی در خانواده وجود داشته است؟ علت مرگ والدین نیز ممکن است مهم باشد.
تشخیص
عروق مغز در درجه اول با سونوگرافی بررسی می شود. این معاینه با هدف شناسایی هرگونه تغییر در دیواره رگ ها که منجر به تشکیل لخته های خون می شود ، می باشد. در صورت نیاز ، MRI مغزو سایر تصویربرداری های تخصصی از مغز و عروق در بخش نورورادیولوژی انجام می شود. اگر درمان با دارو دیگر اثر نداشته باشد ، با استفاده از تکنیک های مدرن جراحی (ترومبوآندارترکتومی / کاشت استنت) مسیر رگ ها را دوباره باز می کنند.
دلایل شایع سکته مغزی
کلسیفیکاسیون (تصلب شرایین) ، التهاب ، تغییر در دیواره رگ ها (تشریح ، آنوریسم ، فیستول) می تواند خون رسانی به مغز و به نوبه خود رسیدن اکسیژن و مواد مغذی را کاهش دهد که در نهایت منجر به سکته مغزی می شود.
جدی ترین فاکتور خطر سکته های مغزی فشار خون بالا یا فشار خون شریانی است. کاهش فشار خون مهمترین راه جلوگیری از کلسیفیکاسیون عروق یا تصلب شرایین است. حفظ فشار خون طبیعی (به طور معمول زیر ۱۳۰/۹۰ میلی متر جیوه) می تواند تا پنجاه درصد از سکته های مغزی جلوگیری کند.
در بیماران مسن ، فیبریلاسیون دهلیزی قلب یکی دیگر از دلایل عمده سکته مغزی است. لخته های خون می توانند در دهلیز ایجاد شده و با جریان خون به عروق مغز منتقل شوند و باعث انسداد شوند. علائم فیبریلاسیون دهلیزی ممکن است شامل ضربان قلب نامنظم ، تپش قلب و مشکل تنفس باشد.
درمان و پیشگیری از سکته مغزی
سبک زندگی و رژیم غذایی سالم (به عنوان مثال رژیم مدیترانه ای) خطر ابتلا به فشار خون شریانی ، افزایش سطح چربی خون و دیابت را کاهش می دهد. مهم است که بیماران مبتلا به این بیماری ها تحت درمان و نظارت مناسب قرار گیرند.
با رسیدن به یک سن خاص و برای گروه های مستعد ، معاینات پزشکی منظم ، از جمله معاینات منظم عروقی (به عنوان مثال تشخیص سونوگرافی) ، توصیه می شود. ورزش کافی و ترک سیگار در درجه اول اهمیت قرار دارد و خطر سکته را تا حد زیادی کاهش می دهد.
سکته مغزی باید در بیمارستان درمان شود. زمان شروع درمان عوارض اولیه مهم است! در این دوره انسداد رگ آسیب دیده تا حد امکان (با استفاده ترومبولیز یا ترومبکتومی) برطرف می شود. هرچه خونرسانی سریعتر به مغز بازگردد ، سلولهای عصبی کمتری می میرند و آسیب دائمی آن کمتر می شود.
منبع : https://neurozentren.ch/stroke-and-cerebral-hemorrhages/?lang=en